Nieuwe wetgeving ergonomie en preventie van MSA: wat jij moet weten

Op 25 mei 2024 trad de nieuwe wetgeving rond ergonomie en de preventie van musculoskeletale aandoeningen (MSA) in werking. Deze wijziging, opgenomen in boek VIII van de Codex over het welzijn op het werk, brengt belangrijke verbeteringen met zich mee om de gezondheid en veiligheid van werknemers te versterken. Dit zijn de belangrijkste punten die je moet kennen.

1. Ergonomie vanaf het ontwerp

Werkgevers moeten voortaan bij elk nieuw ontwerp of elke wijziging van een werkpost een ergonomische risicoanalyse uitvoeren. Ergonomie wordt zo een volwaardige ontwerpdiscipline, waardoor preventieve maatregelen al in de ontwerpfase kunnen worden geïntegreerd. Dit helpt om werkgerelateerde MSA’s veel effectiever te voorkomen.

Tip: ergonomische stoelen en verstelbare werktafels + burelen helpen ongunstige houdingen en overbelasting te verminderen, waardoor meerdere risicofactoren automatisch worden beperkt.

2. Verplichte risicoanalyse ergonomie

Een grondige risicoanalyse vormt de kern van de nieuwe wetgeving. Werkgevers moeten ergonomische risico’s inventariseren en evalueren op basis van zes biomechanische risicofactoren:

• bovenmatige kracht

• repetitieve bewegingen

• duur van de taak

• werkhoudingen

• werkbewegingen

• contactkracht

De resultaten moeten jaarlijks worden bijgewerkt en opgenomen in het algemene preventieplan.

3. De rol van de preventieadviseur‑ergonoom

Voor het eerst wordt de functie van preventieadviseur‑ergonoom wettelijk erkend. Deze specialist ondersteunt bij complexe ergonomische vraagstukken, terwijl de werkgever verantwoordelijk blijft voor de risicoanalyse en het betrekken van de interne preventieadviseur. Dit zorgt voor een professionelere en gerichtere aanpak van ergonomische uitdagingen.

AWP biedt ondersteuning van experts voor ergonomische risicoanalyses en preventiemaatregelen.

4. Aangifte van beroepsziekten

Bij een aangifte van een beroepsziekte moet de werkgever preventieve maatregelen nemen, ondersteund door de preventieadviseur‑ergonoom. Dit proces, secundaire preventie, helpt verdere gezondheidsproblemen te vermijden en draagt bij aan een veiligere werkomgeving.

Monitorarmen, voetsteunen en ergonomische matten van AWP kunnen helpen om werkplekken correct aan te passen.

De nieuwe wetgeving vertaalt zich naar een aantal concrete verplichtingen. Als werkgever neem je volgende stappen:

• Houd rekening met ergonomie vanaf het ontwerp: bij elke nieuwe of gewijzigde werkpost voer je een ergonomische risicoanalyse uit op basis van de zes biomechanische risicofactoren.
• Voer een globaal preventiebeleid: houd daarbij niet alleen rekening met biomechanische factoren, maar ook met andere risico’s die MSA kunnen veroorzaken of verergeren, zoals trillingen.
• Betrek de juiste actoren: de interne preventieadviseur, de preventieadviseur-ergonoom en de preventieadviseur-arbeidsarts spelen elk een specifieke rol binnen dit beleid.
• Informeer en train je medewerkers over musculoskeletale risico’s en de bijbehorende preventiemaatregelen.
• Evalueer en actualiseer je preventiebeleid regelmatig en verwerk de resultaten in je algemeen preventieplan.

De nieuwe wetgeving is opgenomen in de Codex over het welzijn op het werk, die bindend is voor alle Belgische werkgevers. Wie de verplichtingen niet naleeft, riskeert controles en sancties via de sociale inspectie. Bovendien loop je als werkgever een verhoogd aansprakelijkheidsrisico bij arbeidsongevallen of beroepsziekten die te linken zijn aan ergonomische risico’s die niet tijdig werden geïdentificeerd of aangepakt.

Meer informatie vind je op preventievanmsa.be, of lees de volledige tekst van het KB op het Belgisch Staatsblad.